قدم های اولیه برای تربیت سگ

قدم های اولیه برای تربیت سگ

برای برقراری یک زندگی آرام و تفاهم بیشتر بین سگ و صاحبش اطلاع از چند نکته اساسی ضروری می باشد.مثلا یک سگ تربیت شده باید به محض شنیدن دستور صاحبش بی درنگ به فرامین او پاسخ دهد.این فرامین عبارتند از: نشستن، دراز کشیدن، توقف کردن، آمدن، ایستادن و غیره.

انجام چنین حرکاتی کمترین توقعی است که می توان از یک سگ تربیت شده انتظار داشت ولی نکته مهمی که باید در تربیت سگ به خاطر داشت این است که این حرکات تنها با یک فرمان باید به مرحله اجرا درایند.در غیر این صورت اگر شما مجبور شوید چندین بار به سگ فرمان دهید و هربار صدای خود را از دفعه قبل بلندتر کنید و سگ به همه ی آنها بی اعتنا و یا با بی میلی گوش دهد، نشانه آن است که تربیت سگ غلط بوده است.اصولا رفتار سگ ها خیلی شبیه به رفتار کودکان است. آنها نسبت به محیط اطراف خود کنجکاوند و دائما در حال جستجو و بررسی چیز های تازه هستند. مانند کودکان، سگها از خود رفتار های مختلفی نشان می دهند و با شماست از بین رفتار های مختلف،آن دسته از حرکات و رفتارها را که مورد پسند شماست در سگ خود پرورش دهید.یک سگ مانند کودک خود خواسته هایی دارد و برای به دست آوردن آنها طرق مختلفی را امتحان می کند و بالاخره راهی را که به خواسته اش منتهی می گردد برای همیشه انتخاب میکند.بنابراین اگر سگ دریابد که با ناله کردن،گریه کردن و یا غذا نخوردن می تواند توجه شما را جلب کند و چیزی را که می خواهد،به دست آورد ، در آینده از این روش ها استفاده خواهد کرد. ولی اگر از ابتدا به او بفهمانید که کدام حرکت خوب و کدام حرکت زشت است و متوجه شود حرکات زشت باعث خشمگین شدن شما می شود، به طور حتم سعی میکند حرکات زشت خود راکنار گذارد و با حرکات خوب خود رضایت شما جلب نماید.بنابراین باید سعی شود که رفتارهای صحیح به صورت رفتارهای عادی و همیشگی سگ در آید که این موضوع خود چه بسا تعریف خوبی برای تربیت درست و صحیح می باشد.

تعداد کمی از صاحبان سگ از صلاحیت کافی برای تربیت سگ به منظور انجام اعمال ویژه برخوردارند اما در واقع، هر صاحب سگی می تواند این وظیفه را انجام دهد و تربیت لازم جهت ایجاد اخلاق و سلوک شایسته و اجتماعی را در سگ به بار آورد. سگی که به درستی تربیت نشده باشد ممکن است مایه آزار برای دیگران بوده ، وحتی عامل تهدید کننده ای باشد که موجب غم و بدبختی صاحبش گردد و مصیبت و فاجعه ای برای خود و صاحبش به بار آورد.

اگر شما سه عنصر کنترل، تداوم و ثبات قدم را در کنارتان به کار برید مطمئنا موفق خواهید شد.سعی کنی سگ در همان بار اول منظور شما را بفهمد و فرمان شما را اطاعت کند.هرگز به سگ اجازه ندهید که خلاف خواسته ی شما عملی را انجام دهد.

سگ ها از دومین هفته تولد قدرت یادگیری دارند.لذا باید بعضی از درسها مانند توالت کردن را هرچه سریعتر به آنها تعلیم داد.تربیت،اختصاص به زمان و مکان خاصی ندارد بلکه در هر حال و در هر موقعیتی سگ در حال یادگیری است.بنابراین با تشویق و پاداش،کارهای پسندیده سگ را ستایش و کارهای  ناپسند آن را تقبیح کند.این نکته را باید مد نظر قرار دهید که کارهایی که برای بعضی از سگ ها حالت تنبیه دارد ممکن است برای سگ های دیگر خوشایند باشد.

مثلا برخی از سگ ها از این که روی آن ها آب پاشیده شود متنفرند یا از صداهای بلند می ترسند اما این موارد برای بعضی از سگ ها خوشایند است.نکته دیگری که در امر تربیت با اهمیت می باشد این است که مدت هر جلسه آموزش باید در ابتدا کوتاه باشد مثلا در هر نوبت ۱۰ دقیقه کافی است اما با پیشرفت کار می توانید طول مدت تمرین را افزایش دهید.هرگز سعی نکنیدس از اینکه سگ یا توله سگ بی حوصله شد و علاقه اش را جهت ادامه کار از دست داد اصرار بر ادامه ی تمرین داشته باشید.سعی کنید جلسات تربیت تداوم داشته باشد و طوری برنامه ریزی کنید که زمان خاصی از روز برای این امر اختصاص یابد.در صورتی که سگ از اجرای فرمان شما سر باز زد همیشه او را سرزنش نکنید زیرا گاهی اوقات حیوان اصلا منظور شما را نمی فهمد و لذا باید جهت تفهیم منظور خود به سگ تلاش کنید. پس از اینکه سگ فرمان شما را به درستی اجرا کرد تشویقش کنید و جایزه ای به او بدهید.اگر سگتان به شما علاقه دارد و از هوش متعارفی نیز برخوردار است با بکارگیری مطالب این کتاب می توانید اورا تربیت کنید.اما اگر حیوان،شما را دوست ندارد، از شما مراقبت نمی کند، احمق،بی توجه و بی علاقه و سر به هواست پیشنهاد میشود که از دستش خلاص شوید و سگ دیگری اختیار نمایید زیرا تلاش برای تربیت چنین سگی نتیجه مطلوبی ندارد و آموزش حیوان نیازمند صبر و حوصله فراوانی است.تا حد امکان باید از تنبیه بدنی سگ خود داری کرد و تنها هنگامی که سگ عمدا اقدام به گاز گرفتن نمود او را تنبیه کنید و به او بفهمانید که این حرکت اصلا و در هیچ زمانی قابل تحمل نیست. هیچ گاه از یاد نبرید که باید از تنبیه بدنی سگ خود داری کرد زیرا سگ، شما را دوست دارد و بسیار حساس است. لذا با تغییر لحن و آهنگ صدای شما متوجه اشتباهش می شود.وقتی سگ شما کار اشتباهی انجام داد با بلند کردن صدایتان تنبیهش کنید و در صورتی که کار مورد پسند شما را انجام داد با صدای محبت آمیز او را تشویق کنید. از به کار بردن روزنامه لوله شده( که بدون آسیب رساندن به سگ،تنها با ایجاد صدا باعث ترساندن سگ می شود)، جارو، ترکه، دست، زنجیر، قلاده یا سایر ابزاری که به گمان شما می توانید با آنها به سگ ضربه بزنید خود داری کنید زیرا سگ بعد ها به طور نامطلوبی نسبت به آنها واکنش نشان می دهد.اگر با دستتان سگ را بزنید، حیوان را ترسو بار می آورید که همواره از دست شما بترسد.در حالی که سگ همواره دست صاحبش را به عنوان وسیله ابراز محبت نسبت به خود می شناسد. علاوه بر این هیچ گاه حیوان را تهدید به کتک زدن که از عمل کتک زدن هم بدتر است ننمایید زیرا در آینده نسبت به هر دستی که نزدیک او بلند شود، عکس العمل نشان خواهد داد.

استفاده از روزنامه لوله شده جهت تنبیه باعث می شود که سگ از کتاب و دفتر هراسان شود.اگر چه گفته می شود که کتک زدن با روزنامه لوله شده به سگ آسیبی نمی رساند و در عوض صدای برخورد روزنامه با بدن سگ باعث می شود که او بترسد و در نتیجه تنبیه شود، این طرز فکر از چند جنبه غلط است.اول اینکه اگر فکر میکنید که با ترساندن سگ، حیوان را از کار های ناپسند دور و مجبور به انجام کارهای مورد علاقه خود می کنید، مطمئنا در اشتباه هستید. دوم اینکه اگر سگ از صداهای ناگهانی هراسناک شود بسیار ناپسند و نامطلوب است و بالاخره سوم اینکه شما همواره مجبور خواهید بود برای تنبیه سگ یک روزنامه لوله شده در دسترس داشته باشد و این بزرگترین نقطه ضعف شما برای اصلاح رفتار سگ خواهد بود زیرا اثر لازم را نخواهد داشت. همچنین اگر شما از جارو برای تنبیه سگ استفاده کنید باعث می شود که سگ در هنگام جارو کردن خانه فرار کند و در گوشه ای پنهان شود. استفاده از زنجیر و قلاده برای تنبیه سگ باعث می شود سگ از آنها نفرت داشته باشد و مانع از بکارگیری آنها شود.

علاوه بر تنبیه، در مواقعی که سگ عمل صحیحی انجام می دهد باید مورد تشویق قرار گیرد.تشویق نمودن سگ در دو زمان انجام می شود یکی  زمانی که سگ کار درستی انجام می دهد که در این صورت باید حیوان را آشکارا با دادن شکلات، بیسکویت و غیره تشویق کرد و دیگر زمانی که سعی در تصحیح حرکات و رفتارش دارید. تشویق و تمجید در این حالت نباید زیاد علنی و با لوس کردن حیوان همراه باشد ولی انجام خیلی مهم است، زیرا ممکن است به رابطه ای دوستانه بین سگ و صاحب آن بینجامد. یکی از اشتباهاتی که در تربیت سگ انجام می شود این است که بعضی از اشخاص با سگ خود که مرتکب خطایی می شود و یا نمی تواند یک درس تربیتی را خوب و به سرعت فرا گیرد، با تندی رفتار میکنند  و این عصبانیت را ساعت ها ادامه می دهند. در حالی که سگ بعد از چند دقیقه فراموش میکند چه اشتباهی کرده است و یا چه کاری را انجام نداده است و فقط حس می کند که شما از او عصبانی هستید بدون اینکه به دلیل عصبانیت شما پی ببرند. به هر حال بهترین مربیان برای تربیت سگ کسانی هستند که تا حد امکان از عصبانی شدن خودداری کنند.لذا هر وقت رفتار سگ خود را به منظور جلوگیری از کاری و یا به منظور گماشتن به کاری تصحیح کردید، سگ را بعد از این کار نوازش کنید و به او بفهمانیدکه در هر حال با او دوست هستید.این عمل، یعنی نوازش حیوان را بدون در نظر گرفتن اینکه در گذشته چند بار به تصحیح حرکات حیوان پرداخته اید، باز هم انجام دهید و مطمئن باشید نوازش کردن سگ بعد از تصحیح حرکات او اثر منفی ای روی پیشرفت کار شما نخواهد داشت بلکه سگ را مطمئن می سازد که همه چیز بین شما و حیوان خوب پیش می رود و هنوز هم با یکدیگر دوست هستید.موضوع دیگری که پایه و اساس یک تربیت خوب را در سگ ایجاد می کند اطمینان متقابل بین شما و حیوان است. در درجه اول سگ باید مطمئن شود که رفتارهای شما عادلانه و قابل اطمینان است و احساس کندکه رفتارهایش همیشه با واکنش های معین و ثابتی روبه رو خواهد بود.از نظر تربیتی می توان چنین استنباط کرد که بروز برخی از رفتارها در سگ همیشه ممنوع می باشد و بعضی حرکات دیگر همیشه مورد تشویق قرار می گیرد.بدین طریق سگ بدون اینکه از رفتارهای ضد و نقیض گیج شود در آرامش به سر خواهد برد.اصولا برخورد دوگانه کردن در برابر رفتارهای سگ، بزرگترین نقص برای یک تربیت کننده خوب است زیرا سگ تکلیف خود را نمی داند و اعتماد خود را از دست می دهد.در صورتی که امنیت داشتن مهمترین مسیله برای حیوان به شمار می رود. نکته مهمی که در تصحیح رفتار سگ باید در نظر گرفته شود این است که رفتار نادرست حیوان باید فورا تصحیح شود و عمل تصحیح با کار خلافی که سگ انجام داده است مرتبط گردد.زیرا در غیر این صورت سگ نمی فهمد برای کدام رفتار اشتباهش مورد تصحیح قرار گرفته است.برای مثال اگر می خواهید به سگ بیاموزید که بنشیند و او نمی نشیند، باید فورا با نشاندن سگ به حیوان بفهمانید  که چه کاری را باید انجام دهد و اگر بخواهید رفتار او را تصحیح کنید باید این تصحیح خیلی فوری صورت گرفته، با رفتار اشتباهی که انجام داده مرتبط باشد. توجه به این نکته ضروری است که هیچ کدام از کارهایی که برای تربیت سگ انجام میدهد، نباید برای حیوان ناخوشایند باشد. سعی کنید عمل تصحیح رفتار سگ با فریاد یا کتک زدن همراه نباشد و چه بهتر است که به جای کلمه تنبیه در مورد سگ کلمه تصحیح رفتار به کار رود.

نکته قابل توجه دیگر آن است که هرگز موقعی که سگ را صدا می کنید که نزد شما بیاید و یا خودش چنین کاری انجام می دهد نباید به او امر و نهی کنید و نباید رفتارش را تصحیح نمایید، زیرا معمولا سگ رفتار اشتباه خود را به زودی فراموش می کند و نخواهد فهمید که کدام اشتباهش را می خواهید تصحیح کنید. در این مواقع، حیوان عمل تصحیح و تذکر شما را با آخرین کاری که انجام داده است، یعنی آمدن نزد شما ربط می دهد و بعد از چند بار تکرار این عمل دیگر نزد شما نخواهد آمد و یا نسبت به آمدن نزد شما از خود تردید نشان می دهد.

سگ را وادار کنید تمامی تمرین ها را در زمان تعیین شده و به طور کامل انجام دهد. به منظور رسیدن به این هدف،خودتان نیز باید در کارتان مصمم باشید. شما باید در هر بار درس هایی را که در مراکز تربیت سگ به آنها تعلیم داده می شود را به سگ آموزش دهید و علاوه بر این، فرامین را به شکلی صحیح تلفظ کنید. به طور مثال: به این صورت نباشد که در یک جلسه به سگ بگویید جیمی- بیا و در جلسه ی بعد به سگ بگویید جیمی- بدو و از سگ انتظار داشته باشید که سریعا فرمان شما را اطاعت کند زیرا سگ معنی کلمات شما را نمی فهمد بلکه با تشخیص لحن صدای شما فرمان شما را اطاعت می کند و به کار بردن کلمات متفاوت برای یک فرمان، باعث گیج شدن حیوان می شود. مهمترین عاملی که قبلا هم متذکر شدیم کنترل می باشد. اما به منظور اعمال کنترل کامل روی سگ، در ابتدا شما باید بر رفتار خودتان کنترل کافی داشته باشید. اگر در طی دوره تربیت،صبر و حوصله تان را از دست بدهید مسلما کنترلتان را هم از دست خواهید داد. داد زدن، نق زدن مداوم، عصبانی شدن و ناراحتی که منجر به تنبیه بدنی سگ شود همگی باعث گیج و بی حوصله شدن حیوان می گردد. اگر سگ فرمان شما را اطاعت نمی کند به این معنی است که حیوان درسش را خوب یاد نگرفته یا از رفتار شما ترسیده است. در این صورت سگ نیازمند یادگیری است نه تنبیه. توصیه می شود زمانی را برای تربیت انتخاب کنید که حداکثر صمیمیت بین شما و سگتان وجود داشته باشد.اگر چنین زمانی را انتخاب کنید حداکثر بازدهی را از نظر آموزش خواهید داشت و باعث می گردد دوستی شما و حیوانتان بیشتر از گذشته شود. تمام جلسات تربیت را با تشویق و نوازش سگ و با خاطره ای  خوش به پایان ببرید. پس از چند جلسه تعلیم در خواهید یافت که سگ شما یکی از درس هایش را با علاقه ی بیشتری انجام می دهد و آن احتمالا درسی است که با طبع و سرشت حیوان تناسب بیشتری دارد مانند آوردن یک شی و دادن آن به دست شما که برای سگ هایی که جهت شکار پرندگان تربیت می شوند درس آسانی است.

اگر شما هر جلسه ی درسی را با احساسی خوشایند و مطبوع به پایان ببرید موجب می گردد که جلسه بعدی را با شوق و اشتیاق بیشتری آغاز کنید. مجددا یادآوری می شود که تنبیه یا تشویق باید فورا پس از انجام کار صورت گیرد زیرا حافظه سگ ها و به خصوص توله سگ ها محدود است و در نتیجه مدت زمان کوتاهی پس از انجام کماری که شایسته تنبیه یا تشویق است آن را فراموش می کنند. بنابراین بعد از گذشت مدتی آن ها را تنبیه یا تشئیق کنید نمی فهمند که به خاطر کدام رفتار، سزاوار تشویق یا تنبیه بوده اند و در نتیجه منجر به سردرگرمی سگ یا توله سگ می گردد.

هرگز بلافاصله بعد از غذا خوردن سگ، برنامه ی تربیت را شروع نکنید زیرا غذا خوردن باعث تنبل شدن سگ شده و موجب می گردد که نتیجه مطلوب را به دست نیاورید. وقتی معده سگ خالی است سر زنده تر بوده، به تکه غذایی که به عنوان  جایزه به آن می دهید علاقه بیشتری نشان می دهد.این تکه غذا را می توان از هر غذایی که سگ به آن علاقه دارد انتخاب کرد مثل تکه کوچکی از همبرگر، جگر پخته، بیسکویت خرد شده و یا هر گونه غذای موجود در بازار. تشویق سگ.دادن تکه غذا، تنها برای توله سگ ها کاربرد دارد اما وقتی سگ بالغ و بزرگ است و در درسش پیشرفت می کند، بهترین پاداشی که شما می توانید به او بدهید تحسین و تمجیدی است که با نوازش کردن و تغییر آهنگ صدایتان انجام می دهید.

نکته مهم دیگری که در امر تربیت سگ باید یادآور شد اینست که بهتر است همیشه تنها یک نفر امر تربیت سگ را بر عهده بگیرد زیرا اگر دو یا چند نفر به امر تربیت حیوان بپردازند موجب گیج شدن او ودر نتیجه موجب عدم موفقیت در کار می شود. همواره تربیت سگ را با این فرض آغاز کنید که حیوانتان از هوش بالایی برخوردار است. اگر این طور به نظر می رسد که سگ قادر به فهمیدن بعضی از درس ها نیست روش تعلیمتان را اصلاح کنید زیرا عدم یادگیری به خاطر این است که شما روش صحیح تربیت را به کار نبرده اید. بنابراین مشکل از شماست نه از سگ. این عقیده را در ذهن خود تثبیت کنید که عکس تشویق، تنبیه یا سرزنش نیست بلکه به جای تنبیه کردن، روش صحیح عمل را به سگ یاد دهید.به عبارت دیگر سگ را به خاطر انجام صحیح یک عمل تشویق کنید و در هنگام ارتکاب اشتباه دوباره درس داده شده را تکرار نمایید.

قبل از اینکه شروع به تربیت سگ نمایید در مورد روانشناسی و الگوهای رفتاری گوشتخواران مطالعه کنید و اگر تازه صاحب یک سگ شده اید مدتی را برای آشنایی یا سگ صرف نمایید. باز هم باد آوری می شود که صبر و شکیبایی، ثبات قدم و برخورد صحیح با مشکلات از ملزمات کار تربیت صحیح است. ابزاری که در امر تربیت به آن ها نیاز دارید عبارتند از:

۱- یک رشته بند طویل از جنس چرم، نایلون و یا طناب و امثال آن به طول ۱۰ تا ۲۰ متر.

۲- یک عدد زنجیر نسبتا کوتاه دولا به نام زنجیر پرتاپ.

۳- یک قلاده نرم و عریض که دوتا از مهره های گردن را بپوشاند.

اغلب اتفاق می افتد که در موقع تعلیم یا در مواقع عادی مجبور شوید به خاطر یک بی انظباطی و یا عدم اطاعت، سگ را تنبیه کنید. برای انجام این کار،اولا باید سگ ( مخصوصا در موقع تعلیم ) از حوزه اختیار خارج نباشد و برای همین منظور همان بند بلند لازم است. به وسیله بند مذکور می توان سگ را همیشه در حوزه اختیار خود داشت.زنجیر پرتاب نیز برای متنبه ساختن و ترساندن حیوان به کار می رود.به این صورت که اگر فاصله حیوان از مربی در حدود ده متر باشد و سگ در صدد برآید که طبق عادت ذاتی اش شی ای را از روی زمین بخورد، برای بازداشتن او از این عمل ابتدا باید با تکرار کلمه نه نه حیوان را متوجه کرد و اگر اطاعت نکرد، اینجاست که زنجیر پرتاب به کار می آید و باید زنجیر را به کنار سگ پرتاب کرد  و در عین حال کلمه نه نه را تکرار کرد. پرتاب زنجیر باعث ترساندن حیوان می شود و کلمه نه  او را متوجه عمل غیر مجاز و ناپسندش می نماید  و بالاخره حیوان می فهمد که این عمل، مورد پسند صاحبش نیست و باید از انجام آن خودداری نماید. زنجیر پرزتاب را می توان هر وقت رفتار ناشایستی از سگ سر زد یا از انجام فرمانی سر باز زد به کار برد اما بند طویل باعث می شود که در فواصل مختلف، ارتباط سگ با صاحبش حفظ شود.

باید عادت کنید که انتهای زنجیر یا بند طویل را همیشه با دست راست و قسمت میانی زنجیر را با دست چپ بگیرید و سگ همیشه در طرف چپ شما قرار گیرد.  در هر حال باید دقت نمود که با گرفتن بند قلاده و یا زنجیر به حیوان فشار نیاید و موجب ناراحتی او نشود.

بعد از اینکه صاحب یک توله سگ یا سگ شدید، مکررا با حیوان بازی کنید  و به او یاد دهید که بدون حرکت سرجایش بایستد.این کار را می توان وقتی که سگ به طور صحیح سرجایش ایستاده بسادگی با تحسین و نوازش سگ انجام داد. در حین نوازش کردن از واژه بایست استفاده کنید. این کار باعث می شود که سگ در موقع تیمار کردن به آرامی بایستد.

منبع: راهنمای تربیت سگ،تالیف: دکتر علیرضا قمریان

 

ثبت نظر

پانزده + 12 =

اسکرول